محمد رضا واليزاده معجزى

302

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

صدارت ميرزا على خان امين الدوله انتصاب ميرزا على خان امين الدوله به صدارت موجب اميدوارى مردم شد و همگى انتظار اصلاحات مهمى را داشتند و امين الدوله هم مشغول اصلاح خرابكاريها و گشادبازيهاى ميرزا على اصغر خان گرديد و نسبت به بسط و توسعه فرهنگ و افتتاح مدارس جديد توجه خاص كرد و در اين دوره مدارس زيادى در شهر تهران گشوده شد . بديهى است شاهزاده عبد المجيد ميرزا عين الدوله امير تومان كه استحقاق و لياقت خود را جهت اشغال مقام صدارت بيشتر از ساير رجال مىدانست ، از بىلطفى و عدم توجه شاه قلبا رنجيد ولى از آنجايى كه ذاتا مردى تودار و متحمل بود ، چيزى درين باره به روى شاه نياورد و براى اين‌كه به شاه ثابت كند كه جز شاه چيزى را دوست نمىدارد و اگر جهت رسيدن به مقامات عاليه تلاش مىكند ، هدفش خدمت بيشتر به ولينعمت خود مىباشد ، از ميان تمام مشاغل باز هم شغل ميرآخورى را برگزيد . هرچند اين شغل براى تماس دائم با شاه و احيانا وساطت در كار بعضى از رجال كه پيشكشهاى حسابى به او مىدادند ، در آن زمان كار كوچكى نبوده ولى تصور مىرود كه چون عين الدوله خلاف انتظارات خود در اين دو نوبت كه شغل صدارت دست بدست گشت از طرف شاه به شغل مورد نظرش منصوب نشدند ، لذا از طريق قهر و تعرض مجددا شغل ميرآخورى يعنى همان پيشه نخستين خود را كه هنگام وليعهدى مظفر الدين شاه در تبريز داشته بود ، انتخاب كرد تا بدين وسيله به شاه فهمانده باشد كه : « من همان خاكم كه هستم . » سقوط امين الدوله و صدارت مجدد اتابك ميرزا على خان امين الدوله تا پانزدهم محرم سال 1315 در مقر صدارت باقى بود . علت عزل امين الدوله اين بود كه اولا او از « خاصه خرجىها » و « بريز و بپاش‌ها » ى شاه حتىالامكان جلوگيرى مىكرد و به اطرافيان شاه مجال سوءاستفاده نمىداد . علاوه‌براين علت ديگر سقوط امين الدوله اين بود كه شاه و درباريان انتظار داشتند كه او از كشور انگلستان وجه كلانى استقراض كرده ، در اختيار شاه و پيرامونيان او كه از تبريز كيسه‌هايى از طمع دوخته و همراه خود آورده بودند كه آنها را از پرتو « خاصه خرجىهاى » مظفر الدين شاه پر ساخته ، آتيه هفت نسل خويش را تأمين كنند . لكن امين الدوله كه مرد درست و نيك‌نامى بود ، قلبا ميل به انجام اين كار نداشت زيرا با استحضارى كه از روحيه و فكر شاه و درباريان او داشت ، معتقد بود كه اين